Badania prenatalne – 3 trymestr. Wszystko co powinnaś wiedzieć

0
148
5/5 - (1 vote)

1. Wstęp

Badania prenatalne to szereg badań wykonywanych w ciąży, mających na celu monitorowanie zdrowia matki oraz rozwijającego się płodu. W trzecim trymestrze ciąży, który trwa od 28 do 40 tygodnia, badania te pozwalają na ocenę dojrzałości płodu, wykrycie ewentualnych wad rozwojowych czy też komplikacji.

W tym artykule omówimy rodzaje badań prenatalnych przeprowadzanych w trzecim trymestrze ciąży, ich częstotliwość oraz zagadnienia związane z bezpieczeństwem tych badań.

2. Cel badania prenatalnego

Głównym celem badań prenatalnych jest monitorowanie zdrowia matki i płodu, aby zapewnić jak najbezpieczniejszy przebieg ciąży. W trzecim trymestrze ważne jest śledzenie wzrostu i rozwoju płodu, a także wykrywanie ewentualnych komplikacji, które mogą wpłynąć na zdrowie matki i dziecka.

3. Rodzaje badań prenatalnych w trzecim trymestrze

W trzecim trymestrze ciąży przeprowadza się różne badania, które mają na celu monitorowanie zdrowia płodu. Oto niektóre z nich:

3.1. Badanie ultrasonograficzne

Badanie ultrasonograficzne (USG) jest jednym z najważniejszych badań wykonywanych w trzecim trymestrze ciąży. Pozwala na ocenę wzrostu, rozwoju i dojrzałości płodu. W trzecim trymestrze ciąży przeprowadza się tzw. badanie USG III trymestru, które obejmuje:

  • Pomiar główki, brzucha i długości kości udowej płodu, aby ocenić jego wzrost i dojrzałość.
  • Ocenę ilości płynu owodniowego, który jest ważny dla prawidłowego funkcjonowania płodu.
  • Kontrolę położenia łożyska, aby wykluczyć ewentualne problemy związane z jego niewłaściwym usytuowaniem.
  • Obserwację aktywności serca płodu oraz ruchów oddechowych.
  • Sprawdzenie położenia płodu przed porodem.

3.2. Kordocenteza

Kordocenteza, znana również jako pobranie krwi z pępowiny, to inwazyjne badanie prenatalne, które może być wykonywane w trzecim trymestrze ciąży. Polega na pobraniu próbki krwi z naczynia krwionośnego pępowiny płodu. Kordocenteza może być wykorzystywana w celu:

  • Diagnozowania zakażeń płodu, takich jak toksoplazmoza czy cytomegalowirus.
  • Oceny anemii u płodu.
  • Leczenia niektórych chorób płodu wewnątrzmacicznie, np. transfuzji krwi w przypadku ciężkiej anemii.

Ze względu na inwazyjny charakter kordocentezy, badanie to jest wykonywane tylko w przypadku istotnych wskazań medycznych.

3.3. Monitorowanie płodu

Kardiotokografia (KTG) to nieinwazyjne badanie, które pozwala na ocenę rytmu serca płodu oraz czynności skurczowej macicy. Jest wykonywane w trzecim trymestrze ciąży, aby monitorować stan płodu, szczególnie w przypadku wystąpienia czynników ryzyka, takich jak cukrzyca ciążowa, nadciśnienie tętnicze czy ograniczenie wzrostu płodu.

3.4. Badanie stężenia alfafetoproteiny

Badanie stężenia alfafetoproteiny (AFP) we krwi matki może być wykonywane także w trzecim trymestrze ciąży. Podwyższone stężenie AFP może wskazywać na problemy związane z płodem, takie jak wady cewy nerwowej czy wodogłowie.

3.5. Testy biochemiczne

W trzecim trymestrze ciąży przeprowadza się także badania biochemiczne, takie jak:

  • Oznaczanie poziomu glukozy we krwi, które pozwala na wykrycie cukrzycy ciążowej.
  • Badanie poziomu żelaza, które może wskazywać na niedokrwistość u matki.
  • Oznaczanie poziomu bilirubiny, która może świadczyć o żółtaczce u płodu.
  • Badanie poziomu elektrolitów, takich jak sód, potas czy wapń, które są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu matki i płodu.
  • Oznaczanie stężenia hormonów tarczycy, które mogą wpływać na prawidłowy rozwój płodu.

4. Częstotliwość badań

Częstotliwość badań prenatalnych w trzecim trymestrze ciąży zależy od indywidualnych potrzeb i stanu zdrowia matki oraz płodu. Zwykle badanie USG III trymestru wykonuje się raz, między 28 a 32 tygodniem ciąży, chociaż w przypadku ciąż wielopłodowych, komplikacji czy czynników ryzyka, badania mogą być wykonywane częściej.

Kardiotokografia (KTG) może być przeprowadzana od 28 tygodnia ciąży, a w przypadku czynników ryzyka, nawet wcześniej. Częstotliwość tego badania zależy od stanu zdrowia matki i płodu oraz zaleceń lekarza prowadzącego.

Badania biochemiczne oraz badanie stężenia alfafetoproteiny (AFP) mogą być wykonywane na żądanie lekarza prowadzącego, w zależności od potrzeb.

5. Bezpieczeństwo badań prenatalnych

Większość badań prenatalnych przeprowadzanych w trzecim trymestrze ciąży jest nieinwazyjna i uważana za bezpieczną zarówno dla matki, jak i płodu. Badania takie jak USG czy KTG nie niosą ze sobą żadnego ryzyka dla zdrowia matki i dziecka.

Jednakże, niektóre badania, takie jak kordocenteza, są inwazyjne i wiążą się z pewnym ryzykiem komplikacji, takich jak krwawienie, infekcje czy poronienie. Dlatego tego rodzaju badania są wykonywane tylko w przypadku istotnych wskazań medycznych i pod ścisłym nadzorem lekarza.

Przed przeprowadzeniem jakiegokolwiek badania prenatalnego, ważne jest, aby skonsultować się z lekarzem prowadzącym ciążę, który oceni potrzebę badania oraz omówi potencjalne korzyści i ryzyko związane z jego wykonaniem.

6. Podsumowanie

Badania prenatalne przeprowadzane w trzecim trymestrze ciąży są kluczowe dla monitorowania zdrowia matki i rozwijającego się płodu. Pozwalają na wykrycie ewentualnych komplikacji, wad rozwojowych czy zaburzeń wzrostu płodu. W trzecim trymestrze ciąży wykonywane są różne badania, takie jak USG, KTG, kordocenteza czy testy biochemiczne.

Częstotliwość tych badań zależy od indywidualnych potrzeb oraz stanu zdrowia matki i płodu. Większość badań prenatalnych w trzecim trymestrze ciąży jest nieinwazyjna i bezpieczna. Jednakże, niektóre badania, takie jak kordocenteza, wiążą się z pewnym ryzykiem komplikacji.

Przed wykonaniem jakiegokolwiek badania prenatalnego, zawsze warto skonsultować się z lekarzem prowadzącym ciążę, który oceni potrzebę badania oraz pomoże w podejmowaniu świadomych decyzji dotyczących zdrowia matki i dziecka.